Dr Patryk Wawrzyński

remEmotions

remEmotions (Rola emocji w oddziaływaniu narracji pamięci. Badania wielopoziomowe) to projekt badawczy finansowany przez Narodowe Centrum Nauki w konkursie Opus 11, którego realizację rozpocząłem w marcu 2017 roku w Interdyscyplinarnym Centrum Nowoczesnych Technologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jest to unikalna próba udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące sposobu, w jaki oddziałują na odbiorcę opowieści o przeszłości z wykorzystaniem innowacyjnych i interdyscyplinarnych narzędzi badawczych. Równocześnie to niezwykła podróż w kierunku zrozumienia istoty polityki historycznej i roli emocji w komunikacji politycznej.

 

Cel naukowy projektu

Podstawowym celem naukowym projektu badawczego „Rola emocji w oddziaływaniu narracji pamięci. Badania wielopoziomowe” jest weryfikacja oddziaływania emocjonalnego opowieści polityki historycznej na jej odbiorcę na pięciu poziomach analizy: neuropsychologicznym, reakcji emocjonalnej oraz poznawczym, postaw i behawioralnym. Oznacza to, że główny problem badawczy zawiera się w pytaniu o różnice między oddziaływaniem opowieści o odmiennym charakterze emocjonalnym na każdym z uwzględnionych poziomów analizy. Ponadto, konsolidacja uzyskanych wyników i ich porównanie pozwoli nakreślić ogólny kształt roli emocji w oddziaływaniu narracji pamięci, a zarazem stworzyć ogólny model interpretacyjny i predykcyjny.

Różnice między odmiennym charakterem emocjonalnym opowieści obserwowane będą w grupach uczestników, którzy losowo przypisani zostaną do jednego z trzech warunków emocjonalnych: opowieści neutralnej emocjonalnie, opowieści z dodatkowymi emocjami pozytywnymi (radość), opowieści z dodatkowymi emocjami negatywnymi (smutek). Obserwacja odmiennego oddziaływania różnych wariantów narracji zakładana jest na każdym z poziomów – neuropsychologicznym, ekspresji emocjonalnej, poznawczym, postaw i behawioralnym.

 

Metodyka badań

W projekcie badawczym wykorzystane zostaną odmienne techniki badawcze dla poszczególnych poziomów analizy oraz dodatkowa metodyka dla badań wstępnych. Etap przygotowawczy zawiera w sobie dwufazowe badania zogniskowane nad treścią opowieści – badanie dotyczące ogólnej oceny emocjonalnej proponowanej treści oraz weryfikację oddziaływania emocjonalnego przygotowanego filmu i ogólną ocenę jego charakteru emocjonalnego. Kolejny etap zawiera w sobie badania reakcji neuropsychologicznych odbiorców opowieści, w toku którego równolegle zastosowane zostanie badanie tomografią funkcjonalną Jądrowego Rezonansu Magnetycznego (fMRI). Kolejny etap oznacza badanie ekspresji emocjonalnej wobec ekspozycji na narrację z użyciem metodyki Facial Action Coding System (FACS), najbardziej precyzyjnego sposobu pomiaru ekspresji emocjonalnych.

W badaniach eksperymentalnych wykorzystana zostanie jedna zmienna niezależna: emocjonalny charakter opowieści (neutralna lub z dodatkowymi emocjami pozytywnymi lub z dodatkowymi emocjami negatywnymi). Manipulacja realizowane będzie poprzez prezentację na tablecie krótkiego, maksymalnie 5-minutowego, filmu dotyczącego roli opozycji antykomunistycznej w odzyskaniu przez Polskę suwerenności w 1989 roku. Do pomiaru oddziaływania zmiennych wykorzystane zostaną trzy zmienne zależne, reprezentujące każdy z interesujących poziomów analizy: (1) zapamiętywanie informacji zaprezentowanych w narracji (poziom poznawczy), mierzone testem zapamiętywania informacji, (2) zmiana postaw wobec roli przeszłości i polityki historycznej w życiu publicznym (poziom postaw), mierzone wersjami równoległymi kwestionariusza postaw, którego właściwości psychometryczne potwierdzone zostały we wcześniejszych badaniach, przed i po ekspozycji na opowieść (metoda test-retest) oraz (3) zachowanie w świecie rzeczywistym (poziom behawioralny), mierzone podpisaniem lub nie apelu o szczególną ochronę dziedzictwa opozycji antykomunistycznej po zakończeniu pomiaru. Przebieg każdego pomiaru określa jednolita procedura badawcza.

 

Znaczenie projektu

Realizacja projektu pozwoli zidentyfikować, opisać i dokonać analizy podstawowych właściwości związków emocji z oddziaływaniem narracji pamięci na pięciu odmiennych poziomach badań. Tym samym, innowacyjna analiza wielopoziomowa pozwoli dookreślić biologiczne, psychologiczne i społeczne cechy tej relacji, prowadząc do stworzenia ogólnego modelu roli emocji w oddziaływaniu narracji pamięci. Zgromadzone dane pozwolą lepiej zrozumieć złożoność współczesnego wpływu politycznego i funkcji, jakie przypisane mogą być polityce historycznej. Oznaczać to będzie znaczący postęp w teorii polityki, który wynikać będzie z empirycznej weryfikacji fundamentalnych hipotez teoretycznych dotyczących znaczenia wektora emocjonalnego dla skuteczności oddziaływania opowieści o przeszłości. Szczególną wagę ma również fakt, że projekt stanowi kluczowy etap tworzenia skonsolidowanej teorii polityki historycznej państwa w granicach nauk o polityce. Nowatorski charakter projektowanych badań wynika z wdrożenia analizy wielopoziomowej oraz równoczesnego wykorzystania odmiennych narzędzi badawczych, pozwalający badań interesującą nas relację na pięciu poziomach analizy. Spełniając postulaty programowe Johna T. Josta i współpracowników podjęta została w nim próba konsolidacji nauk politycznych z neuropsychologią.

 

Konferencja w Toruniu